PHỤ NỮ NÊN TẦM SOÁT UNG THƯ VÚ TỪ KHI NÀO?

Ung thư vú là căn bệnh ung thư phổ biến nhất ở phụ nữ, nhưng cũng là một trong những bệnh có khả năng chữa khỏi cao nhất nếu được phát hiện ở giai đoạn sớm. Tầm soát định kỳ giúp bác sĩ phát hiện tổn thương trước khi có triệu chứng, tăng cơ hội điều trị thành công và giảm thiểu các can thiệp xâm lấn. Bài viết này sẽ chia sẻ cho bạn biết phụ nữ nên tầm soát ung thư vú từ khi nào, những câu hỏi thường gặp và lưu ý quan trọng trong quá trình kiểm tra.

1. Tổng quan về ung thư vú

Ung thư vú là sự hình thành khối u ác tính do sự phát triển không kiểm soát của các tế bào tuyến vú. Quá trình này thường diễn tiến âm thầm nên rất khó để phụ nữ tự nhận biết trước khi khối u di căn và gây triệu chứng rõ ràng.

Theo tiêu chuẩn của hệ thống phân loại TNM, ung thư vú được chia thành 5 giai đoạn.

Giai đoạn 0

Giai đoạn này còn gọi là ung thư tại chỗ (Carcinoma in situ – CIS), khi các tế bào ác tính đã xuất hiện nhưng chưa xâm lấn mô kế cận.

Giai đoạn 1

Khối u bắt đầu xâm lấn mô vú nhưng vẫn còn nhỏ. Ở giai đoạn IA, khối u có kích thước dưới 2 cm và chưa lan đến hạch. Ở giai đoạn IB, có thể xuất hiện số lượng nhỏ tế bào ung thư trong hạch lympho gần vú. Đây vẫn là giai đoạn có tiên lượng rất tốt, tỷ lệ sống sau 5 năm đạt trên 90%.

Giai đoạn 2

Giai đoạn này, khối u lớn hơn (từ 2–5 cm) hoặc đã lan đến một số hạch nách nhưng vẫn chưa di căn xa. Mặc dù tiên lượng không tốt bằng giai đoạn đầu, nhưng nếu điều trị đúng phác đồ, cơ hội kiểm soát bệnh vẫn cao. Các phương pháp điều trị thường gồm phẫu thuật, xạ trị và hóa trị.

Giai đoạn 3

Còn được gọi là ung thư vú tiến triển tại chỗ. Khối u có thể lớn hơn 5cm, lan rộng đến nhiều hạch lympho hoặc xâm lấn thành ngực, da vú. Giai đoạn này nguy hiểm hơn nhưng vẫn có thể điều trị khỏi nếu áp dụng phối hợp đa mô thức, kết hợp phẫu thuật – hóa trị – xạ trị – điều trị trúng đích hoặc nội tiết (tùy loại ung thư).

Giai đoạn 4

Đây là giai đoạn di căn, khi tế bào ung thư đã lan sang các cơ quan xa như xương, gan, phổi hoặc não. Lúc này, mục tiêu điều trị chủ yếu nhằm kiểm soát bệnh, giảm triệu chứng và kéo dài thời gian sống. Dù không thể chữa khỏi hoàn toàn, nhưng nhiều bệnh nhân vẫn có thể sống nhiều năm nhờ các phương pháp điều trị hiện đại.

Ung thư vú diễn tiến âm thầm nên rất khó để phụ nữ tự nhận biết

2. Khả năng chữa trị ung thư vú

Ung thư vú không phải lúc nào cũng nguy hiểm như nhiều người nghĩ. Thực tế, tỷ lệ sống sau 5 năm có thể đạt trên 90% nếu bệnh được phát hiện ở giai đoạn 0 hoặc giai đoạn 1. Lý do là ở giai đoạn sớm, khối u vẫn còn nhỏ, chưa lan sang các hạch bạch huyết hoặc cơ quan khác. Phẫu thuật bảo tồn vú hoặc xạ trị có thể mang lại hiệu quả cao mà ít ảnh hưởng đến chất lượng sống.

Khi bệnh tiến triển nặng hơn, đặc biệt từ giai đoạn 3 trở đi, khả năng chữa khỏi giảm đáng kể. Tế bào ung thư có xu hướng lan sang các cơ quan xa như gan, xương hoặc phổi. Điều trị lúc này trở nên phức tạp hơn, đòi hỏi phối hợp nhiều phương pháp và thời gian điều trị kéo dài.

Tầm soát định kỳ chính là biện pháp phòng ngừa chủ động, có khả năng phát hiện tổn thương khi chúng còn rất nhỏ, thậm chí chỉ là các vi vôi hóa (microcalcifications) mà người bệnh không thể sờ thấy được. Điều này mang đến cho người bệnh cơ hội được điều trị sớm, giảm gánh nặng chi phí và khả năng chữa khỏi cao hơn.

Tỷ lệ sống sau 5 năm có thể đạt trên 90% nếu bệnh nhân ung thư vú được điều trị sớm

3. Phụ nữ nên tầm soát ung thư vú từ khi nào?

Phụ nữ nên tầm soát ung thư vú từ khi nào phụ thuộc vào độ tuổi, yếu tố nguy cơ và tình trạng sức khỏe của mỗi người.

Phụ nữ từ 20 tuổi

Từ 20 tuổi, phụ nữ nên hình thành thói quen tự khám vú tại nhà đều đặn mỗi tháng. Thời điểm tốt nhất là 2–3 ngày sau kỳ kinh nguyệt, khi mô vú mềm hơn, ít chịu ảnh hưởng của hormone nên dễ nhận ra những thay đổi bất thường.

Dưới đây là những dấu hiệu mà bạn cần chú ý khi tự khám vú:

● Xuất hiện khối cứng hoặc vùng mô dày hơn so với các khu vực khác.

● Thay đổi hình dạng hoặc kích thước của vú.

● Co kéo da, da bị nhăn, dày lên hoặc lõm xuống.

● Núm vú thay đổi bất thường như tụt vào, xoay hướng khác, bong vảy, đổi màu.

● Chảy dịch bất thường từ núm vú (nhất là dịch máu).

● Đau vú kéo dài hoặc đau ở một vị trí cố định.

Tự khám vú không thay thế được các phương pháp tầm soát chuyên sâu, nhưng đây là bước quan trọng để phụ nữ chủ động theo dõi sức khỏe của mình.

Phụ nữ từ 25 - 30 tuổi

Từ 25–30 tuổi, phụ nữ bắt đầu có thể thực hiện siêu âm vú định kỳ. Siêu âm phù hợp với mô vú dày, thường gặp ở phụ nữ trẻ. Đây là phương pháp an toàn, không bức xạ và cho phép phát hiện u nang, u xơ hoặc các tổn thương nghi ngờ.

Phụ nữ từ 40 tuổi trở lên

Đối với phụ nữ từ 40 tuổi trở lên, hầu hết các hiệp hội ung thư trên thế giới, bao gồm Hiệp hội Ung thư Hoa Kỳ (ACS), đều khuyến nghị chụp nhũ ảnh định kỳ 1 lần/năm hoặc 2 năm/lần. Đây là độ tuổi mà nguy cơ ung thư vú bắt đầu tăng nhanh, và mammography được xem là tiêu chuẩn vàng trong tầm soát nhờ khả năng phát hiện tổn thương vi vôi hoá – dấu hiệu ung thư giai đoạn sớm.

Chụp nhũ ảnh định kỳ là phương pháp tầm soát ung thư vú hiệu quả

Phụ nữ có nguy cơ ung thư vú cao

Phụ nữ có các yếu tố dưới đây có nguy cơ mắc ung thư vú cao hơn nên cần tầm soát sớm hơn hoặc tùy theo chỉ định của bác sĩ.

● Người thân trong gia đình như mẹ, chị em gái hoặc con gái từng bị ung thư vú, ung thư buồng trứng, hoặc ghi nhận đột biến gen BRCA1/BRCA2.

● Phụ nữ từng mắc ung thư vú một bên có nguy cơ cao mắc ở bên còn lại.

● Phụ nữ từng xạ trị vùng ngực (ví dụ: điều trị U Hodgkin) khi còn trẻ (trước 30 tuổi).

● Tiền sử bệnh lý tuyến vú lành tính, chẳng hạn như tăng sản không điển hình, có thể làm tăng nguy cơ ung thư vú.

● Phụ nữ sử dụng liệu pháp hormone thay thế sau mãn kinh cũng làm tăng nguy cơ ung thư vú.

● Phụ nữ dậy thì sớm (trước 12 tuổi) hoặc mãn kinh muộn (sau 55 tuổi).

● Phụ nữ sinh con hoặc sinh con đầu sau 30 tuổi.

● Phụ nữ có lối sống ít vận động, lạm dụng rượu bia thường xuyên, thừa cân, béo phì, ít vận động…

4. Các câu hỏi thường gặp khi tầm soát ung thư vú

Không phải ai cũng hiểu rõ về việc tầm soát ung thư vú. Dưới đây là giải đáp một số thắc mắc mà nhiều phụ nữ quan tâm.

4.1. Tầm soát ung thư vú có đau không?

Đây là câu hỏi khiến nhiều phụ nữ e ngại nhất. Cảm giác đau trong tầm soát chủ yếu xảy ra khi chụp nhũ ảnh, bởi kỹ thuật này cần nén mô vú lại để ghi hình rõ nét hơn. Tuy nhiên, mức độ đau phụ thuộc vào cơ địa từng người và thường chỉ kéo dài vài giây.

Ngoài ra, siêu âm vú hoàn toàn không đau, phù hợp cho phụ nữ trẻ hoặc những người có mô tuyến dày. MRI vú cũng không gây đau, nhưng thường chỉ thực hiện khi có chỉ định đặc biệt.

4.2. Có nên tầm soát khi mang thai hay cho con bú?

Phụ nữ mang thai hoặc đang cho con bú vẫn có thể tầm soát ung thư vú, nhưng phương pháp sẽ được lựa chọn phù hợp để đảm bảo an toàn.

Trong thai kỳ, mô vú thay đổi mạnh do hormone, khiến siêu âm là lựa chọn tối ưu. Siêu âm không dùng tia X và có thể phát hiện các khối bất thường ngay cả trong mô vú dày. Chụp nhũ ảnh chỉ thực hiện khi thật cần thiết và bác sĩ phải cân nhắc kỹ lưỡng, nếu phải chụp, mẹ bầu sẽ được che chắn bằng áo chì để bảo vệ thai nhi.

Khi cho con bú, siêu âm vẫn là lựa chọn hàng đầu. Đối với chụp nhũ ảnh vẫn có thể thực hiện, nhưng nên vắt sữa trước để giảm mật độ mô vú, giúp hình ảnh rõ ràng hơn. Các phương pháp này đều hoàn toàn không ảnh hưởng đến chất lượng sữa.

4.3. Chi phí tầm soát ung thư vú bao nhiêu?

Chi phí tầm soát ung thư vú phụ thuộc vào phương pháp thực hiện và cơ sở y tế. Trong thực tế, để tầm soát hiệu quả, phụ nữ từ 40 tuổi thường kết hợp siêu âm và mammography để có hình ảnh toàn diện. Các bệnh viện, phòng khám lớn cũng xây dựng gói tầm soát vú trọn gói để tiết kiệm chi phí hơn so với việc làm lẻ từng dịch vụ.

Chi phí tầm soát ung thư vú tùy thuộc vào cơ sở y tế và phương pháp thực hiện

Bài viết đã giải đáp thắc mắc “Phụ nữ nên tầm soát ung thư vú từ khi nào?”. Việc tự khám vú nên bắt đầu từ khi 20 tuổi, siêu âm vú định kỳ sau 25 tuổi và chụp nhũ ảnh đối với phụ nữ 40 tuổi. Hiểu rõ độ tuổi tầm soát, phương pháp phù hợp và những yếu tố nguy cơ sẽ giúp phụ nữ chủ động bảo vệ sức khỏe của mình.

Phòng khám Bệnh viện Đại học Y Dược 1 là địa chỉ uy tín trong tầm soát và điều trị các bệnh lý tuyến vú. Với đội ngũ bác sĩ chuyên khoa giàu kinh nghiệm cùng trang thiết bị máy móc hiện đại, phòng khám giúp phát hiện sớm nhiều trường hợp tổn thương ở vú từ giai đoạn sớm.

Phòng khám trang bị máy siêu âm đời mới, hệ thống chụp nhũ ảnh kỹ thuật số và quy trình tầm soát bài bản, đảm bảo cho ra hình ảnh rõ nét và chẩn đoán chính xác. Bạn cũng sẽ được tư vấn đầy đủ về nguy cơ, phương pháp tầm soát phù hợp theo độ tuổi và tình trạng sức khỏe.

Việc thăm khám tại PKBVDHYD1 diễn ra nhanh chóng, riêng tư và an toàn, đặc biệt phù hợp với phụ nữ bận rộn nhờ quy trình tối ưu, không phải chờ đợi lâu. Liên hệ ngay hotline 1900 6923 để đặt lịch khám ngay hôm nay!