Polyp đại tràng là một trong những tổn thương thường gặp ở đường tiêu hóa, có khả năng tiến triển thành ung thư đại trực tràng nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời. Nhờ sự phát triển của nội soi tiêu hóa, việc cắt polyp đại tràng hiện nay khá đơn giản, an toàn và hiệu quả. Tuy nhiên, nhiều người vẫn băn khoăn: cắt polyp đại tràng có mọc lại không? Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ nguy cơ và chia sẻ các biện pháp phòng ngừa hiệu quả.
1. Khi nào cần cắt polyp đại tràng?
Polyp đại tràng là những khối mô nhỏ hình thành trên lớp niêm mạc ruột già, xuất phát từ sự tăng sinh bất thường của các tế bào. Phần lớn các polyp này là lành tính, nhưng qua thời gian (thường từ 5-10 năm), chúng có nguy cơ biến đổi thành ác tính (ung thư).
Do đó, không phải tất cả polyp đại tràng đều cần can thiệp ngay. Việc chỉ định cắt polyp phụ thuộc vào loại polyp, kích thước, hình dạng và nguy cơ ác tính. Bác sĩ thường chỉ định thực hiện thủ thuật cắt bỏ trong các trường hợp sau:
● Polyp tuyến (adenoma): Đây là loại polyp có nguy cơ cao tiến triển thành ung thư đại trực tràng.
● Polyp có kích thước ≥ 5–10 mm: Polyp càng lớn thì nguy cơ ác tính càng cao.
● Polyp không cuống hoặc polyp phẳng: Khó theo dõi, dễ bỏ sót tổn thương tiền ung thư.
● Polyp gây triệu chứng: Chảy máu tiêu hóa, rối loạn đại tiện, đau bụng kéo dài.
● Tiền sử gia đình: Người có tiền sử gia đình ung thư đại trực tràng hoặc polyp đại tràng.
Hiện nay, cắt polyp đại tràng qua nội soi là phương pháp điều trị phổ biến và hiệu quả nhất. Đây là thủ thuật xâm lấn tối thiểu, an toàn, ít đau, giúp loại bỏ triệt để polyp ngay trong quá trình nội soi. Việc can thiệp sớm không chỉ giúp phòng ngừa ung thư đại trực tràng mà còn giúp người bệnh tránh được các phẫu thuật lớn như cắt đoạn đại tràng trong tương lai.
Polyp tuyến có nguy cơ cao phát triển ác tính nên cần loại bỏ sớm
Xem thêm: Polyp đại tràng: Nguyên nhân, triệu chứng, chẩn đoán và điều trị
2. Cắt polyp đại tràng có mọc lại không?
Cắt polyp đại tràng có mọc lại không là băn khoăn của rất nhiều người. Nhìn chung, nếu được thực hiện đúng kỹ thuật, sau khi cắt bỏ, polyp đại tràng hiếm khi mọc lại. Tuy nhiên, vẫn có khoảng 30% trường hợp bệnh nhân xuất hiện polyp mới sau lần cắt bỏ trước đó.
Dưới đây là 3 lý do chính giải thích cho sự "tái phát" mà bệnh nhân thường thấy:
2.1. Hình thành polyp mới
Cắt polyp đại tràng chỉ giúp loại bỏ tổn thương hiện có, chứ không thể giải quyết nguyên nhân gốc rễ. Nếu người bệnh vẫn duy trì chế độ ăn ít chất xơ, nhiều thịt đỏ, lối sống ít vận động, hút thuốc lá, uống rượu bia hoặc có yếu tố di truyền, các tế bào niêm mạc đại tràng vẫn có thể tiếp tục tăng sinh bất thường.
Khi đó, polyp mới có thể hình thành ở vị trí khác trong đại tràng, không phải là polyp cũ mọc lại. Đây là nguyên nhân phổ biến nhất, chiếm tỷ lệ cao trong các trường hợp phát hiện polyp sau cắt.
Polyp mới có thể hình thành nếu các yếu tố nguy cơ không được loại bỏ
2.2. Polyp chưa được phát hiện trong lần nội soi trước
Trong một số trường hợp, polyp có thể rất nhỏ, phẳng hoặc nằm ở các góc khuất của đại tràng, khiến việc phát hiện trở nên khó khăn. Ngoài ra, nếu quá trình làm sạch ruột trước nội soi chưa đạt yêu cầu, hình ảnh quan sát có thể bị hạn chế.
Những polyp “tiềm ẩn” này có thể không được phát hiện ở lần nội soi đầu tiên. Sau một thời gian, khi chúng phát triển lớn hơn và được phát hiện ở lần nội soi tiếp theo, người bệnh dễ nhầm lẫn rằng polyp đã bị cắt trước đó “mọc lại”.
Xem thêm: Polyp là gì? Polyp có phải ung thư không?
2.3. Cắt không triệt để (Sót chân polyp)
Đối với các polyp kích thước lớn, polyp phẳng hoặc không cuống, việc cắt bỏ hoàn toàn đôi khi gặp nhiều khó khăn về mặt kỹ thuật. Nếu vẫn còn sót lại một phần nhỏ mô polyp ở chân bám, các tế bào này có thể tiếp tục phát triển và tạo thành tổn thương mới ngay tại vị trí cũ.
Chính vì vậy, trong các trường hợp polyp phức tạp, bác sĩ thường chỉ định tái khám và nội soi kiểm tra sớm, nhằm đảm bảo polyp đã được loại bỏ hoàn toàn và không có nguy cơ tiến triển.
Polyp không được cắt triệt để vẫn có thể tiếp tục phát triển
3. Biện pháp ngăn ngừa polyp đại tràng tái phát
Mặc dù không thể loại bỏ hoàn toàn nguy cơ polyp đại tràng mọc lại, nhưng người bệnh hoàn toàn có thể giảm đáng kể tỷ lệ tái phát nếu chủ động thay đổi lối sống, duy trì chế độ ăn uống khoa học và tuân thủ tầm soát định kỳ. Đây chính là những yếu tố then chốt giúp bảo vệ niêm mạc đại tràng và phòng ngừa ung thư hiệu quả.
3.1. Duy trì chế độ dinh dưỡng khoa học
Chế độ ăn uống hằng ngày có ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động của đại tràng cũng như quá trình tăng sinh của tế bào niêm mạc. Việc lựa chọn thực phẩm phù hợp không chỉ hỗ trợ tiêu hóa mà còn giúp hạn chế sự hình thành polyp mới.
● Tăng cường chất xơ: Ưu tiên rau xanh, trái cây tươi và các loại hạt ngũ cốc trong khẩu phần ăn hằng ngày. Chất xơ giúp tăng nhu động ruột, làm mềm phân, rút ngắn thời gian chất thải lưu lại trong đại tràng, từ đó giảm sự tiếp xúc của niêm mạc với các chất độc hại.
● Hạn chế thịt đỏ và thực phẩm chế biến sẵn: Các loại thịt đỏ như thịt bò, thịt cừu, cùng với xúc xích, lạp xưởng, đồ hộp… chứa nhiều chất béo bão hòa và phụ gia bảo quản. Đây là những yếu tố được chứng minh có liên quan đến nguy cơ hình thành polyp và ung thư đại tràng nếu tiêu thụ thường xuyên.
● Bổ sung Canxi và Vitamin D: Nhiều nghiên cứu cho thấy canxi và vitamin D có khả năng hỗ trợ bảo vệ niêm mạc đại tràng, hạn chế sự tăng sinh bất thường của tế bào. Người bệnh có thể bổ sung thông qua sữa, trứng, cá hồi, cá mòi hoặc theo chỉ định của bác sĩ.
Lựa chọn thực phẩm khoa học giúp hạn chế sự hình thành polyp mới
Xem thêm: Sau khi cắt polyp đại tràng cần lưu ý gì?
3.2. Thay đổi thói quen sống lành mạnh
Bên cạnh dinh dưỡng, lối sống sinh hoạt hằng ngày cũng đóng vai trò quan trọng trong việc ngăn ngừa polyp đại tràng tái phát. Những thói quen xấu kéo dài có thể làm gia tăng nguy cơ tổn thương niêm mạc ruột.
● Kiểm soát cân nặng: Béo phì, đặc biệt là tình trạng tích mỡ vùng bụng, có mối liên hệ mật thiết với polyp và ung thư đại tràng. Duy trì cân nặng hợp lý giúp giảm áp lực chuyển hóa và ổn định hoạt động của hệ tiêu hóa.
● Từ bỏ thuốc lá và hạn chế rượu bia: Khói thuốc lá và cồn chứa nhiều chất độc hại có khả năng làm tổn thương DNA tế bào, thúc đẩy quá trình đột biến và hình thành polyp. Việc từ bỏ thuốc lá và hạn chế rượu bia không chỉ tốt cho đại tràng mà còn bảo vệ sức khỏe tổng thể.
● Vận động thể chất thường xuyên: Tập luyện ít nhất 30 phút mỗi ngày với các hoạt động nhẹ nhàng như đi bộ, đạp xe, yoga… giúp tăng nhu động ruột, cải thiện miễn dịch và giảm nguy cơ tái phát polyp đại tràng.
Vận động thể chất ít nhất 30 phút mỗi ngày giúp cải thiện miễn dịch và giảm nguy cơ tái phát polyp đại tràng
3.3. Tầm soát tiêu hóa định kỳ
Tầm soát định kỳ được xem là biện pháp quan trọng nhất giúp phát hiện sớm polyp mới và ngăn ngừa ung thư đại trực tràng. Người bệnh không nên chờ đến khi xuất hiện triệu chứng mới đi khám, vì polyp thường phát triển âm thầm.
Thông thường, lịch nội soi kiểm tra sau khi cắt polyp đại tràng được khuyến nghị như sau:
● Sau 1–3 năm: Áp dụng với các trường hợp polyp tuyến, polyp kích thước lớn, nhiều polyp hoặc có dấu hiệu loạn sản.
● Sau 5–10 năm: Dành cho polyp nhỏ, lành tính và người bệnh không có yếu tố nguy cơ cao.
Tuy nhiên, lịch tái khám cụ thể cần tuân thủ theo chỉ định của bác sĩ, dựa trên kết quả giải phẫu bệnh (sinh thiết) và tình trạng sức khỏe tổng thể của từng người. Việc tuân thủ tầm soát đúng hẹn giúp phát hiện sớm tổn thương mới và can thiệp kịp thời, hạn chế tối đa nguy cơ biến chứng.
Tầm soát và nội soi định kỳ theo lịch hẹn của bác sĩ để phát hiện sớm và ngăn ngừa nguy cơ ung thư
Xem thêm: Gói tầm soát ung thư hệ tiêu hóa tại Phòng khám Bệnh viện Đại học Y Dược 1
Cắt polyp chỉ là bước đầu loại bỏ tổn thương tiền ung thư. Việc nội soi định kỳ, ăn uống khoa học và sinh hoạt lành mạnh mới chính là chìa khóa giúp bảo vệ đại tràng lâu dài và giảm thiểu nguy cơ ung thư đại trực tràng.
Nếu bạn đã từng cắt polyp đại tràng hoặc đang thuộc nhóm nguy cơ cao, đừng chần chừ. Hãy chủ động thăm khám và tầm soát định kỳ tại Phòng khám Bệnh viện Đại học Y Dược 1 để được các chuyên gia kiểm tra và tư vấn phác đồ phòng ngừa, điều trị hiệu quả.
Phòng khám sở hữu hệ thống máy nội soi Olympus tích hợp công nghệ NBI (ánh sáng dải tần hẹp) hiện đại nhất, giúp phát hiện các polyp dù là nhỏ nhất hoặc nằm ở vị trí khuất. Bên cạnh đó, đội ngũ bác sĩ chuyên gia từ Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM sẽ trực tiếp thực hiện thủ thuật, đảm bảo cắt bỏ polyp triệt để, an toàn và không đau.
Liên hệ đặt lịch khám qua hotline 1900 6923 ngay hôm nay!
