Ung thư gan là một trong những loại ung thư phổ biến và có nguy cơ gây tử vong hàng đầu, đặc biệt khi bệnh thường tiến triển âm thầm, khó phát hiện ở giai đoạn sớm. Do đó, câu hỏi mà nhiều người bệnh quan tâm hàng đầu đó là “Ung thư gan sống được bao lâu?”.
Trên thực tế, tiên lượng sống của người bệnh phụ thuộc vào nhiều yếu tố, đặc biệt là giai đoạn phát hiện bệnh. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về các giai đoạn ung thư gan, khả năng chữa khỏi và những phương pháp giúp phát hiện sớm căn bệnh nguy hiểm này.
1. Tìm hiểu về ung thư gan
Ung thư gan là tình trạng các tế bào gan phát triển bất thường và không kiểm soát, hình thành khối u ác tính. Dựa vào căn nguyên dẫn đến sự phát triển của khối u, ung thư gan được chia thành:
- Ung thư gan thứ phát: Xảy ra khi các tế bào ung thư từ các bộ phận khác của cơ thể như đại tràng, phổi, vú di căn đến gan.
- Ung thư gan nguyên phát: Bắt nguồn từ chính các tế bào gan. Loại phổ biến nhất là ung thư biểu mô tế bào gan (HCC), chiếm khoảng 75-85% các trường hợp.
Tại Việt Nam, ung thư gan đứng thứ hai trong số các loại ung thư phổ biến và là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu. Các nguyên nhân chính gây nên tình trạng này bao gồm:
- Viêm gan B và C mạn tính: Đây là nguyên nhân hàng đầu gây ung thư gan ở Việt Nam. Virus viêm gan gây viêm và tổn thương gan kéo dài, dẫn đến xơ gan và sau đó là ung thư.
- Xơ gan: Bất kỳ nguyên nhân nào gây xơ gan (do rượu bia, viêm gan virus, bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu...) đều làm tăng nguy cơ ung thư gan.
- Uống nhiều rượu bia: Gây tổn thương gan trực tiếp và dẫn đến xơ gan.
- Bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu (NAFLD/NASH): Sự tích tụ chất béo trong gan có thể dẫn đến viêm và tổn thương gan, cuối cùng là xơ gan và ung thư.
- Bệnh tiểu đường và béo phì: Tăng nguy cơ mắc bệnh gan nhiễm mỡ và xơ gan.
- Tiếp xúc với aflatoxin: Một loại độc tố do nấm mốc sản sinh, thường có trong các loại ngũ cốc, hạt bảo quản kém.
- Tiền sử gia đình: Một số trường hợp ung thư gan có thể có yếu tố di truyền.
Ung thư gan có là loại ung thư phổ biến và có nguy cơ gây tử vong hàng đầu trên thế giới
2. Các giai đoạn của ung thư gan
Dựa theo hệ thống phân loại TNM về khối u ác tính, ung thư gan nguyên phát được chia thành 4 giai đoạn, bao gồm:
- Giai đoạn I: Hình thành 1 khối u duy nhất, giới hạn trong gan và chưa xâm lấn mạch máu. Đây là giai đoạn có tiên lượng tốt nhất nếu được phát hiện sớm và điều trị đúng cách.
- Giai đoạn II: Khối u phát triển lớn hơn hoặc có nhiều khối u nhưng kích thước nhỏ hơn 5cm, có thể bắt đầu xâm lấn mạch máu nhỏ trong gan nhưng chưa di căn đến cơ quan khác.
- Giai đoạn III:
+ Giai đoạn IIIA: Có nhiều hơn 1 khối u, kích thước từ 5cm, tuy nhiên chưa xảy ra tình trạng xâm lấn hạch bạch huyết hoặc di căn xa.
+ Giai đoạn IIIB: Các khối u bắt đầu xâm lấn các tĩnh mạch trong gan như tĩnh mạch cửa hoặc tĩnh mạch gan.
+ Giai đoạn IIIC: Khối u vẫn nằm trong gan nhưng đã phát triển đến lớp vỏ ngoài hoặc lân cận bên ngoài túi mật.
- Giai đoạn IV:
+ Giai đoạn IVA: Có nhiều khối u với kích thước lớn, xâm lấn mạch máu, hạch vùng và các cơ quan lân cận nhưng chưa di căn xa.
+ Giai đoạn IVB: Tế bào ung thư di căn xa đến các bộ phận khác như phổi, xương, não…
Ung thư gan nguyên phát được chia thành 4 giai đoạn dựa theo số lượng, kích thước khối u và mức độ xâm lấn, di căn
3. Người bị ung thư gan có thể sống được bao lâu?
Ung thư gan sống được bao lâu phụ thuộc chủ yếu vào thời điểm phát hiện và điều trị bệnh. Ở giai đoạn sớm, khối u còn nhỏ và có khả năng loại bỏ hoàn toàn. Người bệnh nếu được điều trị sớm bằng phẫu thuật cắt bỏ, ghép gan, tỷ lệ sống trên 5 năm có thể lên đến 80%.
Đối với các trường hợp được chẩn đoán và bắt đầu điều trị khi khối u có kích thước từ 3-6cm, tỷ lệ sống trên 5 năm giảm còn 60%. Với khối u lớn hơn 6cm, tỷ lệ này giảm còn 10-15%.
Khi kích thước khối u vượt quá 10cm hoặc ung thư gan giai đoạn cuối đã di căn thì khả năng chữa khỏi gần như không thể. Mục tiêu điều trị ở giai đoạn này nhằm giảm sự đau đớn do các triệu chứng gây ra và kéo dài sự sống cho bệnh nhân.
4. Ung thư gan có chữa được không?
Như vậy, ung thư gan có thể chữa khỏi nếu phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm và điều trị hiệu quả. Tuy nhiên, hầu hết bệnh nhân chỉ phát hiện khi triệu chứng ung thư gan biểu hiện rõ rệt, bệnh bước sang giai đoạn muộn, kích thước khối u to gây khó khăn và tốn kém cho quá trình điều trị.
Tùy thuộc vào giai đoạn bệnh, kích thước và vị trí khối u, cũng như tình trạng sức khỏe tổng thể của bệnh nhân, bác sĩ sẽ chỉ định một hoặc kết hợp nhiều phương pháp điều trị sau:
- Phẫu thuật cắt bỏ khối u: Đây là phương pháp điều trị triệt để nhất cho ung thư gan giai đoạn sớm, khi khối u còn nhỏ, khu trú hoàn toàn trong gan và chức năng gan còn tốt.
- Ghép gan: Thường được chỉ định trong các trường hợp phát hiện ung thư gan giai đoạn sớm nhưng chức năng gan kém nên không thể phẫu thuật cắt bỏ.
- Xạ trị: Sử dụng tia X năng lượng cao để tiêu diệt tế bào ung thư. Phương pháp này có thể được dùng để kiểm soát u, giảm đau hoặc kết hợp với các phương pháp khác.
- Hóa trị: Ít hiệu quả hơn trong ung thư gan so với các loại ung thư khác và thường không phải là lựa chọn điều trị đầu tay.
- Ngoài ra còn có một số phương pháp như đốt sóng cao tần (RFA), nút mạch hóa chất… thường được chỉ định trong điều trị ung thư gan giai đoạn sớm hoặc kết hợp với các phương pháp khác nhằm kiểm soát và thu nhỏ kích thước khối u.
Phẫu thuật cắt bỏ khối u là phương pháp điều trị tối ưu đối với các trường hợp phát hiện ở giai đoạn sớm
Mặc dù không phải tất cả trường hợp ung thư gan đều có thể chữa khỏi hoàn toàn, nhưng với sự tiến bộ của y học hiện đại, nhiều bệnh nhân vẫn có thể kiểm soát bệnh, kéo dài thời gian sống và duy trì chất lượng cuộc sống tốt nếu được chẩn đoán sớm và điều trị đúng cách.
5. Làm thế nào để phát hiện sớm ung thư gan
Phát hiện sớm là yếu tố then chốt để tăng tỷ lệ chữa khỏi và kéo dài sự sống cho bệnh nhân ung thư gan. Tuy nhiên, ở giai đoạn sớm, ung thư gan thường không có triệu chứng rõ ràng.
Một số triệu chứng như đau bụng, mệt mỏi, chán ăn, buồn nôn… thường dễ bị bỏ qua hoặc bị nhầm lẫn với các vấn đề tiêu hóa thông thường. Do đó, việc sàng lọc và tầm soát ung thư gan định kỳ là vô cùng cần thiết để phát hiện sớm và điều trị hiệu quả, đặc biệt là với các đối tượng thuộc nhóm nguy cơ cao như dưới đây:
- Người nhiễm virus viêm gan B hoặc C mạn tính (đặc biệt là viêm gan B ở nam giới trên 40 tuổi và nữ giới trên 50 tuổi, hoặc viêm gan C ở bất kỳ độ tuổi nào).
- Người có tiền sử xơ gan do bất kỳ nguyên nhân nào (rượu bia, bệnh gan nhiễm mỡ, bệnh tự miễn...).
- Người có tiền sử gia đình mắc ung thư gan.
- Người có các yếu tố nguy cơ khác như nghiện rượu, tiểu đường, béo phì.
Người nghiện rượu là đối tượng có nguy cơ cao mắc ung thư gan
Bên cạnh đó, hãy chủ động bảo vệ sức khỏe bằng cách hạn chế các tác nhân gây ảnh hưởng đến chức năng gan và thực hiện các biện pháp phòng ngừa như:
- Hạn chế tiêu thụ rượu bia, thuốc lá và chất kích thích. Các chất này có thể làm suy yếu chức năng gan theo thời gian, dẫn đến xơ gan, ung thư gan.
- Tiêm vắc-xin ngừa viêm gan B: Theo thống kê, khoảng 80% ca ung thư gan có liên quan đến virus viêm gan B. Việc tiêm phòng đầy đủ, đặc biệt ở trẻ sơ sinh, phụ nữ mang thai và người chưa có kháng thể viêm gan B, sẽ giúp giảm nguy cơ mắc bệnh đáng kể.
- Ăn uống lành mạnh, duy trì cân nặng hợp lý: Tránh các thực phẩm chiên rán nhiều dầu mỡ, hạn chế đường tinh luyện, ưu tiên rau xanh và thực phẩm giàu chất chống oxy hóa.
- Tập luyện thể thao đều đặn: Giúp tăng cường hệ miễn dịch và hỗ trợ gan hoạt động hiệu quả hơn.
- Khám sức khỏe định kỳ: Đặc biệt nếu có yếu tố nguy cơ, nên khám và kiểm tra chức năng gan ít nhất 6 tháng/lần.
Chế độ ăn uống lành mạnh, luyện tập khoa học là vô cùng quan trọng để tăng cường sức đề kháng, ngăn ngừa nguy cơ ung thư gan
Ung thư gan là một căn bệnh nguy hiểm nhưng hoàn toàn có thể phòng ngừa và kiểm soát nếu được phát hiện kịp thời. Câu hỏi "Ung thư gan sống được bao lâu?" phụ thuộc rất lớn vào giai đoạn phát hiện bệnh và phương pháp điều trị phù hợp.
Nếu bạn thuộc nhóm nguy cơ cao, hãy chủ động tầm soát định kỳ và duy trì lối sống lành mạnh. Việc phát hiện sớm không chỉ giúp tăng tỷ lệ sống mà còn mang lại hy vọng cho người bệnh có thể sống khỏe mạnh và chất lượng hơn.
Phòng khám Bệnh viện Đại học Y Dược 1 triển khai gói tầm soát ung thư gan toàn diện, áp dụng các phương pháp hiện đại giúp phát hiện sớm và phòng ngừa các nguy cơ. Nếu bạn hoặc người thân đang có những lo lắng về ung thư gan, hãy liên hệ 1900 6923 để đặt lịch thăm khám và được các chuyên gia chẩn đoán chính xác và tư vấn lộ trình chăm sóc sức khỏe tốt nhất.
