Nhiều người khi được chẩn đoán có polyp thường lo lắng không biết đây có phải dấu hiệu của ung thư hay không. Thực tế, không phải polyp nào cũng nguy hiểm, nhưng nếu không phát hiện và xử lý sớm, một số loại polyp có thể tiến triển thành ung thư. Vậy polyp là gì, có những loại nào, và khi nào cần điều trị? Cùng tìm hiểu đầy đủ trong bài viết sau để chủ động bảo vệ sức khỏe cho bản thân và gia đình.

1. Polyp là gì?

 Nhiều người khi nghe đến polyp thường có suy nghĩ sợ bị ung thư. Vậy polyp là gì?

 Về bản chất, polyp là hiện tượng tăng trưởng bất thường của các tế bào mô bên trong cơ thể, hình thành nên những cụm tế bào, có hình dạng giống khối u và nhô lên trên bề mặt niêm mạc. Polyp thường được chia thành 2 loại là:

● Polyp có cuống (pedunculated polyp): Giống như một cây nấm nhỏ, có một phần cuống nối với bề mặt niêm mạc.

● Polyp không cuống (sessile polyp): Là một khối phẳng, bám rộng trên bề mặt niêm mạc mà không có cuống rõ rệt.

 Polyp là các cụm tế bào bất thường nhô lên trên bề mặt niêm mạc

 Polyp có thể có kích thước rất nhỏ, chỉ vài milimet, cho đến vài centimet. Chúng có thể mọc đơn độc hoặc mọc thành nhiều khối, còn gọi là đa polyp.

 Nguyên nhân chính xác gây ra polyp vẫn chưa được hiểu rõ hoàn toàn. Tuy nhiên, các nhà khoa học cho rằng nó liên quan đến:

● Sự phân chia và tăng trưởng tế bào bất thường: Khi các tế bào ở niêm mạc tăng sinh quá mức và không theo quy luật bình thường, chúng có thể tích tụ lại tạo thành polyp.

● Viêm nhiễm mãn tính: Một số tình trạng viêm nhiễm kéo dài ở các cơ quan có thể kích thích sự hình thành polyp.

● Yếu tố di truyền: Một số loại polyp có yếu tố di truyền rõ rệt, ví dụ như hội chứng đa polyp gia đình.

● Chế độ ăn uống và lối sống: Một số nghiên cứu cho thấy chế độ ăn nhiều chất béo, ít chất xơ, hút thuốc, uống rượu... có thể tăng nguy cơ hình thành polyp ở một số vị trí.

 Hầu hết polyp là lành tính nhưng không loại trừ nguy cơ tiến triển thành ác tính. Vì vậy, việc theo dõi và điều trị là vô cùng cần thiết để ngăn ngừa sự chuyển biến này.

2. Polyp có phải là ung thư không?

 Polyp có phải ung thư không là vấn đề được nhiều người quan tâm, đặc biệt là những người được chẩn đoán có polyp. Thực chất, không phải tất cả polyp đều là ung thư, nhưng một số loại polyp có nguy cơ tiến triển thành ung thư nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời.

 Cụ thể, các loại polyp có khả năng cao biến đổi thành ung thường có đặc điểm như sau:

● Tiềm năng ác tính: Một số loại polyp, đặc biệt là polyp đại tràng, polyp dạ dày có nguy cơ cao hơn so với polyp ở các cơ quan khác. Các polyp này có thể có các tế bào bất thường, được gọi là tế bào loạn sản. Các tế bào này có thể phát triển và biến đổi thành tế bào ung thư theo thời gian.

● Kích thước và số lượng: Các polyp lớn hơn hoặc số lượng polyp nhiều có nguy cơ cao tiến triển thành ung thư.

● Loại polyp: Polyp tuyến có nguy cơ cao hơn so với polyp tăng sản (hyperplastic polyp).

● Thời gian tồn tại của polyp: Polyp càng để lâu không xử lý thì nguy cơ càng tăng.

 Vì vậy, việc tầm soát và theo dõi định kỳ là rất quan trọng để ngăn ngừa ung thư phát triển từ các polyp tưởng chừng “vô hại”. Ngoài ra, bác sĩ cũng có thể chỉ định cắt bỏ các polyp có nguy cơ cao và kiểm tra mô bệnh học.

 Tầm soát và theo dõi định kỳ là chìa khóa để ngăn ngừa polyp phát triển thành ung thư

3. Các loại Polyp phổ biến

 Polyp có thể xuất hiện ở nhiều vị trí khác nhau trong cơ thể và mỗi loại lại có những đặc điểm, nguyên nhân cũng như nguy cơ riêng. Dưới đây là những loại polyp phổ biến nhất mà bạn có thể gặp.

3.1. Polyp đại tràng

 Polyp đại tràng là loại polyp phổ biến và có nguy cơ cao tiến triển thành ung thư đại tràng. Hầu hết các polyp đại tràng không gây triệu chứng và thường được phát hiện tình cờ khi nội soi đại tràng. Khi có triệu chứng, người bệnh có thể phát hiện chảy máu tươi khi đại tiện, bị tiêu chảy hoặc táo bón kéo dài, đau bụng, thiếu máu…

 Có 2 loại polyp đại tràng chính là:

● Polyp tăng sản (Hyperplastic polyps): Thường có kích thước nhỏ và ít có nguy cơ trở thành ung thư.

● Polyp tuyến (Adenomatous polyps): Chiếm khoảng 70% các loại polyp đại tràng và được coi là tiền thân của ung thư đại trực tràng. Chúng có khả năng biến đổi thành ung thư theo thời gian.

 Hầu hết polyp đại tràng sẽ được bác sĩ cắt bỏ ngay trong quá trình nội soi. Đồng thời, mẫu polyp sẽ được gửi đi xét nghiệm để xác định có phải tế bào ác tính hay không.

 Polyp đại tràng là loại polyp có nguy cơ cao tiến triển thành ung thư nên cần được loại bỏ sớm

3.2. Polyp mũi

 Polyp mũi là những khối mềm hình thành bên trong mũi hoặc xoang do lớp niêm mạc bị viêm và sưng trong thời gian dài. Hầu hết polyp mũi không phải là lành tính nhưng có thể gây triệu chứng khó chịu như chảy nước mũi, đau đầu, ngáy ngủ hoặc ảnh hưởng tới vị giác, khứu giác. Polyp mũi kích thước lớn có thể gây khó thở cũng như dễ nhiễm trùng.

 Để chẩn đoán polyp mũi, bác sĩ sẽ sử dụng ống nội soi để quan sát bên trong mũi. Phương pháp điều trị ban đầu có thể dùng thuốc xịt mũi chứa corticosteroid để làm giảm kích thước. Nếu polyp lớn hoặc gây triệu chứng nghiêm trọng, có thể cần phẫu thuật nội soi để loại bỏ.

3.3. Polyp tử cung

 Polyp tử cung còn gọi là polyp nội mạc tử cung, là những khối tăng trưởng phát triển từ lớp nội mạc tử cung. Chúng có thể hình thành đơn độc nhưng cũng có thể có nhiều polyp cùng phát triển, có cuống hoặc không có cuống.

 Đa số polyp tử cung là lành tính, nhưng có thể gây chảy máu âm đạo bất thường, rối loạn chu kỳ kinh nguyệt, rong kinh, khiến phụ nữ khó mang thai. Nguy cơ polyp tử cung chuyển thành ác tính tăng lên ở phụ nữ sau mãn kinh.

 Hầu hết polyp tử cung là lành tính nhưng có thể gây rối loạn kinh nguyệt, rong kinh dẫn đến thiếu máu hoặc khiến phụ nữ khó mang thai

 Chẩn đoán polyp tử cung dựa trên các triệu chứng rối loạn kinh nguyệt cùng với kiểm tra tử cung hoặc sinh thiết mẫu polyp để xác định bản chất. Bệnh nhân không gặp triệu chứng nghiêm trọng có thể không cần điều trị. Tuy nhiên, nếu bệnh nhân bị chảy máu nhiều dẫn đến thiếu máu hoặc bệnh nhân muốn mang thai thì có thể nội soi buồng tử cung để cắt bỏ polyp.

3.4. Polyp túi mật

 Polyp túi mật là những khối tăng trưởng hoặc tổn thương nhô ra từ thành túi mật. Hầu hết polyp túi mật không gây triệu chứng và thường được phát hiện tình cờ khi siêu âm bụng vì các lý do khác. Một số trường hợp polyp lớn có thể gây đau bụng trên bên phải, buồn nôn, đầy hơi, khó tiêu.

 Đa số polyp túi mật là lành tính. Tuy nhiên, một số trường hợp có thể tiến triển thành ung thư, đặc biệt là những polyp kích thước lớn, trên 1cm hoặc polyp có hình dạng bất thường.

 Các polyp kích thước dưới 1cm, không gây triệu chứng cần được theo dõi bằng siêu âm định kỳ. Trường hợp polyp có nguy cơ cao tiến triển thành ung thư, bác sĩ có thể khuyến nghị phẫu thuật cắt túi mật để phòng ngừa.

3.5. Polyp dạ dày

 Polyp dạ dày là những khối mô nhô ra từ niêm mạc dạ dày, thường không gây triệu chứng và được phát hiện tình cờ khi nội soi dạ dày. Nguy cơ ung thư của polyp dạ dày phụ thuộc vào loại mô học:

● Polyp tuyến đáy vị (Fundic gland polyps): Thường lành tính, đặc biệt là loại lẻ tẻ. Loại liên quan đến sử dụng thuốc ức chế bơm proton (PPI) dài ngày cũng thường lành tính.

● Polyp tăng sản (Hyperplastic polyps): Thường liên quan đến viêm dạ dày mãn tính (đặc biệt do vi khuẩn H.pylori), có nguy cơ ác tính thấp nhưng có thể tăng lên nếu kích thước lớn hoặc có loạn sản.

● Polyp u tuyến (Adenomatous polyps): Đây là loại polyp đáng lo ngại nhất vì có nguy cơ cao phát triển thành ung thư dạ dày.

 Với polyp kích thước nhỏ và không phải polyp u tuyến, bệnh nhân chỉ cần theo dõi và kiểm tra định kỳ. Đối với các khối polyp có nguy cơ ác tính, thường được bác sĩ cắt bỏ qua nội soi.

3.6. Polyp sợi biểu mô

 Polyp sợi biểu mô hay còn gọi là mụn thịt thừa, u nhú ở da, là những khối u nhỏ, mềm, lành tính, có màu da hoặc nâu sẫm, thường có cuống và treo lơ lửng trên bề mặt da. Chúng thường xuất hiện ở những vùng da có nếp gấp hoặc ma sát nhiều như cổ, nách, bẹn, dưới bầu ngực, hoặc mí mắt.

 Tuy hoàn toàn lành tính nhưng polyp sợi biểu mô gây ảnh hưởng về thẩm mỹ hoặc có thể bị kích ứng, chảy máu nếu bị cọ xát. Hiện nay có nhiều phương pháp giúp loại bỏ loại polyp này như cắt bỏ, đốt điện, đông lạnh hoặc laser.

 Polyp sợi biểu mô xuất hiện trên da, không nguy hiểm đến sức khỏe nhưng ảnh hưởng về mặt thẩm mỹ

4. Điều trị Polyp như thế nào?

 Không phải polyp nào cũng cần loại bỏ. Để xác định phương pháp điều trị polyp, bác sĩ sẽ cân nhắc các yếu tố: vị trí của polyp, loại polyp, kích thước, số lượng và nguy cơ ác tính của nó.

 Sau đó, bác sĩ có thể chỉ định các phương pháp điều trị như:

● Theo dõi định kỳ: Với polyp nhỏ, lành tính, không có triệu chứng rõ ràng.

● Nội soi cắt polyp: Áp dụng cho các polyp ở đường tiêu hóa như đại tràng, dạ dày.

● Phẫu thuật: Được chỉ định khi polyp có nguy cơ cao, nghi ngờ ung thư hoặc gây biến chứng.

● Dùng thuốc: Với polyp mũi hoặc polyp gây viêm.

 Sau khi cắt bỏ, mẫu polyp thường được gửi làm giải phẫu bệnh để xác định là lành tính hay ác tính. Dựa vào kết quả, bác sĩ sẽ hướng dẫn kế hoạch điều trị hoặc theo dõi tiếp theo.

 Nội soi cắt polyp đại tràng là kỹ thuật hiện đại, giúp loại bỏ nhanh chóng polyp đại tràng

5. Địa chỉ khám và điều trị Polyp uy tín

 Việc chẩn đoán chính xác loại polyp là vô cùng cần thiết để đưa ra phương pháp điều trị phù hợp, ngăn ngừa nguy cơ tiến triển thành ác tính. Hầu hết các polyp không gây triệu chứng, do đó bạn nên chủ động thăm khám sức khỏe định kỳ tại các cơ sở y tế uy tín để phát hiện và kiểm soát kịp thời.

 Với hơn 8 năm kinh nghiệm khám và điều trị bệnh, Phòng khám Bệnh viện Đại học Y Dược 1 chính là lựa chọn đáng tin cậy cho bạn thăm khám và điều trị polyp. Tại đây quy tụ đội ngũ y bác sĩ là các chuyên gia đầu ngành đến từ Bệnh viện Đại học Y Dược 1 và các bệnh viện tuyến đầu. Bên cạnh đó, phòng khám còn đầu tư hệ thống thiết bị y tế tiên tiến, đảm bảo phát hiện và chẩn đoán chính xác loại polyp.

● Hệ thống nội soi tiêu hóa đến từ thương hiệu Olympus (Nhật Bản): Với công nghệ nội soi dải tần hẹp (NBI) giúp phát hiện polyp nhỏ, khó thấy và đánh giá chính xác hơn về bản chất của polyp, hỗ trợ đắc lực trong việc phát hiện sớm các tổn thương tiền ung thư.

● Thiết bị nội soi tai mũi họng: Giúp chẩn đoán chính xác polyp mũi.

● Siêu âm kỹ số: Phát hiện polyp túi mật, tử cung và các vị trí khác.

● Phòng mổ nội soi đạt chuẩn: Đảm bảo an toàn và hiệu quả cho các thủ thuật cắt polyp qua nội soi.

 Mặc dù phần lớn polyp là lành tính nhưng bạn không nên chủ quan, vì một số loại có thể chuyển thành ung thư nếu không được phát hiện và xử lý kịp thời. Việc hiểu rõ polyp là gì, nhận biết dấu hiệu và lựa chọn địa chỉ khám uy tín sẽ giúp bạn chủ động hơn trong việc chăm sóc sức khỏe.

 Nếu bạn có bất kỳ lo lắng nào về polyp hoặc cần được tư vấn chuyên sâu, hãy liên hệ thăm khám tại các cơ sở y tế uy tín như Phòng Khám Bệnh Viện Đại Học Y Dược 1 để được chẩn đoán chính xác và điều trị hiệu quả. Liên hệ hotline 1900 6923 để được hỗ trợ đặt lịch nhanh chóng!