Phế cầu là một loại vi khuẩn thường sống ở vùng mũi họng của người khỏe mạnh nhưng không gây triệu chứng. Tuy nhiên, khi hệ miễn dịch suy yếu, chúng có thể xâm nhập và gây ra nhiều bệnh lý nguy hiểm.

1. Phế cầu là gì?

 Phế cầu, hay phế cầu khuẩn (Streptococcus pneumoniae), là một loại vi khuẩn Gram dương, thường cư trú trong khoang mũi họng của con người. Chúng lây truyền chủ yếu qua tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết đường hô hấp từ người bệnh hoặc người lành mang mầm bệnh.

 Điều đáng lo ngại là dù không gây triệu chứng ở người khỏe mạnh, phế cầu vẫn có thể là "thủ phạm" gây ra nhiều bệnh lý nguy hiểm, từ nhẹ đến nặng.

 Phế cầu là một loại vi khuẩn Gram dương, thường cư trú trong khoang mũi họng của con người

2. Phế cầu gây những bệnh gì?

 Các bệnh do phế cầu được chia thành hai nhóm chính:

 Bệnh xâm lấn (nặng):

- Viêm màng não: Phế cầu tấn công màng não, gây sốt cao, đau đầu dữ dội, cứng cổ, nôn mửa, và có thể dẫn đến co giật, hôn mê. Bệnh này có thể để lại di chứng thần kinh vĩnh viễn như điếc, mù lòa, chậm phát triển trí tuệ, hoặc tử vong.

- Nhiễm khuẩn huyết: Phế cầu đi vào máu, gây nhiễm trùng toàn thân với các triệu chứng như sốt cao liên tục, ớn lạnh, tụt huyết áp. Nếu không điều trị kịp thời, có thể gây sốc nhiễm khuẩn và tử vong nhanh chóng.

- Viêm phổi: Phế cầu là nguyên nhân hàng đầu gây viêm phổi cộng đồng, đặc biệt ở trẻ nhỏ và người già. Bệnh thường nặng, có thể gây khó thở và suy hô hấp.

 Phế cầu tấn công và dẫn đến viêm màng não, để lại những di chứng nặng nề cho người bệnh

 Bệnh không xâm lấn (nhẹ hơn nhưng vẫn nguy hiểm):

- Viêm tai giữa: Là nguyên nhân phổ biến gây viêm tai giữa cấp ở trẻ em. Bệnh có thể gây giảm thính lực và thủng màng nhĩ nếu tái phát nhiều lần.

- Viêm xoang: Phế cầu cũng có thể gây viêm xoang cấp tính.

 Phế cầu là nguyên nhân phổ biến gây viêm tai giữa ở trẻ em và gây giảm thính lực nếu không được điều trị kịp thời

3. Gánh nặng bệnh tật do phế cầu

 Phế cầu gây ra gánh nặng lớn về y tế, đặc biệt ở trẻ em, người lớn tuổi và người có bệnh nền.

3.1. Ở trẻ em:

- Tỷ lệ tử vong: WHO ước tính hàng năm có khoảng 1,6 triệu người tử vong do phế cầu, trong đó 700.000 đến 1 triệu ca là trẻ em dưới 5 tuổi.

- Viêm màng não: Cứ 10 trẻ bị viêm màng não do phế cầu thì 5 trẻ tử vong ở các quốc gia có thu nhập thấp và trung bình, bao gồm cả Việt Nam. Khoảng 2/3 số ca viêm màng não do phế cầu xảy ra ở trẻ dưới 1 tuổi.

- Viêm phổi: Phế cầu là nguyên nhân hàng đầu gây viêm phổi ở trẻ em.

- Viêm tai giữa: Phế cầu gây ra 30-40% các trường hợp viêm tai giữa cấp ở trẻ em. Khoảng 80% trẻ dưới 3 tuổi đã từng mắc bệnh này ít nhất một lần.

 Phế cầu là căn nguyên khiến gần 1 triệu trẻ em dưới 5 tuổi tử vong mỗi năm

3.3. Ở người cao tuổi và người có bệnh nền:

- Tỷ lệ tử vong: Trong số 1,6 triệu ca tử vong do phế cầu mỗi năm, có từ 600.000 đến 800.000 là người lớn tuổi. Tỷ lệ tử vong do nhiễm khuẩn huyết ở người cao tuổi có thể lên tới 60%.

- Nguy cơ mắc bệnh xâm lấn (IPD): Các bệnh lý nền mạn tính làm tăng đáng kể nguy cơ mắc bệnh phế cầu xâm lấn. Người mắc tiểu đường có nguy cơ mắc IPD cao gấp 2-5 lần , người mắc hen phế quản hoặc COPD cao gấp 5-17 lần , và người mắc bệnh tim mạch cao gấp 2-3 lần so với người khỏe mạnh. Đặc biệt, bệnh nhân ung thư có nguy cơ mắc IPD cao gấp 23-38 lần.

4. Tình trạng phế cầu kháng kháng sinh đáng báo động

 Tình trạng phế cầu kháng kháng sinh đang là một vấn đề đáng báo động. Tại Việt Nam, một nghiên cứu tại Bệnh viện Nhi đồng 2 (TP.HCM) cho thấy tỷ lệ phế cầu đa kháng thuốc đã tăng từ 74,5% (giai đoạn 2008-2009) lên 94,5% (giai đoạn 2018-2021). Điều này khiến việc điều trị trở nên khó khăn, tốn kém và kém hiệu quả.

5. Giải pháp phòng ngừa phế cầu hiệu quả

 Với gánh nặng bệnh tật và tình trạng kháng kháng sinh ngày càng gia tăng, việc chủ động phòng ngừa là vô cùng quan trọng.

- Tiêm vắc xin phòng phế cầu là giải pháp chủ động và hiệu quả nhất để giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh và những hậu quả nghiêm trọng.

- Vắc xin giúp cơ thể tạo ra kháng thể đặc hiệu để chống lại vi khuẩn phế cầu , nhờ đó giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh, mức độ nghiêm trọng của bệnh, và phòng tránh được những di chứng đáng tiếc.

- Nên tiêm vắc xin phế cầu, đặc biệt cho trẻ em, người lớn tuổi và những người có hệ miễn dịch suy yếu để bảo vệ sức khỏe cho cả gia đình.

 Tiêm vắc xin phòng phế cầu là giải pháp hiệu quả nhất để giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh

6. Tiêm phòng vắc xin phế cầu tại Phòng khám Bệnh viện Đại học Y Dược 1

 Phòng khám Bệnh viện Đại học Y Dược 1 cung cấp dịch vụ Tiêm chủng vắc xin phế cầu với quy trình an toàn và đội ngũ y tế giàu kinh nghiệm.

- Đội ngũ y bác sĩ chuyên nghiệp: Các bác sĩ giàu kinh nghiệm, tận tâm sẽ thăm khám, tư vấn và chỉ định phác đồ tiêm phù hợp với từng đối tượng.

- Vắc xin chất lượng cao: Phòng khám cam kết cung ứng vắc xin chính hãng, được bảo quản trong điều kiện tiêu chuẩn, đảm bảo an toàn và hiệu quả tối đa.

- Quy trình tiêm chủng an toàn: Quy trình tiêm chủng được thực hiện theo tiêu chuẩn của Bộ Y tế, giúp người bệnh yên tâm khi sử dụng dịch vụ.

 Phế cầu khuẩn có thể gây ra những bệnh lý nguy hiểm như viêm phổi, viêm màng não, nhiễm khuẩn huyết… đe dọa trực tiếp đến sức khỏe và tính mạng, đặc biệt ở trẻ nhỏ, người cao tuổi và người có bệnh nền. Chủ động tiêm vắc xin chính là “lá chắn” hiệu quả giúp bạn và gia đình phòng ngừa những biến chứng nặng nề do vi khuẩn này gây ra.

 Liên hệ 1900 6923 và đặt lịch tiêm vắc xin phế cầu tại Phòng khám Bệnh viện Đại học Y Dược 1 để chủ động sức khỏe bản thân và gia đình trước các nguy cơ.