Bệnh giãn tĩnh mạch không chỉ ảnh hưởng đến thẩm mỹ mà còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ sức khỏe nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời. Trong đó, hai dạng thường gặp nhất là giãn tĩnh mạch nông và giãn tĩnh mạch sâu, tuy có biểu hiện tương tự nhưng mức độ nguy hiểm và phương pháp điều trị lại hoàn toàn khác nhau. Bài viết này sẽ giúp bạn phân biệt chính xác hai tình trạng này.
1. Phân biệt giãn tĩnh mạch nông - giãn tĩnh mạch sâu
Hệ thống tĩnh mạch ở chân được chia làm hai nhóm chính: hệ thống tĩnh mạch nông (nằm giữa da và lớp cân nông) và hệ thống tĩnh mạch sâu (nằm sâu trong cơ và đi kèm động mạch). Sự suy yếu của mỗi hệ thống này gây ra những vấn đề khác nhau.
1.1. Giãn tĩnh mạch nông
Giãn tĩnh mạch nông (Superficial Varicose Veins) là tình trạng các tĩnh mạch nằm ngay dưới da bị giãn, phồng, xoắn lại, thường xuất hiện rõ ở bắp chân, đùi hoặc cổ chân. Đây là dạng suy giãn tĩnh mạch nhẹ hơn, các dấu hiệu dễ nhận biết bằng mắt thường như:
● Các tĩnh mạch nổi rõ, màu xanh tím, chạy ngoằn ngoèo dưới da.
● Cảm giác nặng chân, mỏi hoặc đau nhẹ, đặc biệt khi đứng lâu.
● Phù nhẹ vùng mắt cá, thường rõ hơn vào cuối ngày.
● Da quanh vùng giãn có thể sạm màu hoặc khô, ngứa nhẹ.
Giãn tĩnh mạch nông ít nguy hiểm hơn giãn tĩnh mạch sâu, nhưng nếu để lâu không điều trị có thể dẫn đến viêm tĩnh mạch nông, loét da tĩnh mạch, hoặc chuyển sang suy giãn tĩnh mạch sâu.
Giãn tĩnh mạch nông là tình trạng tĩnh mạch bị giãn, nổi rõ dưới da
1.2. Giãn tĩnh mạch sâu
Giãn tĩnh mạch sâu (Deep vein insufficiency) là tình trạng tĩnh mạch nằm sâu giữa các cơ bị suy yếu, khiến máu khó lưu thông về tim, ứ đọng trong lòng mạch. Do nằm sâu nên bệnh không thể quan sát bằng mắt thường, mà phải chẩn đoán qua siêu âm Doppler mạch máu.
Tuy nhiên, người bệnh có thể cảm nhận được các triệu chứng như:
● Cảm giác đau âm ỉ hoặc nặng ở bắp chân, đặc biệt khi đứng lâu hoặc đi lại nhiều.
● Sưng phù rõ rệt, đặc biệt ở bàn chân và cổ chân.
● Da vùng bị ảnh hưởng ấm, căng, có thể đỏ hoặc sạm màu.
● Trong trường hợp nặng, có thể xuất hiện loét tĩnh mạch, huyết khối tĩnh mạch sâu (DVT) – biến chứng cực kỳ nguy hiểm, có thể gây thuyên tắc phổi nếu cục máu đông di chuyển lên tim hoặc phổi.
Nguyên nhân gây giãn tĩnh mạch sâu liên quan đến sự suy yếu của van tĩnh mạch hoặc tổn thương do tắc nghẽn ở những người có tiền sử huyết khối tĩnh mạch sâu. Giãn tĩnh mạch sâu nguy hiểm hơn nhiều so với giãn tĩnh mạch nông vì có thể gây biến chứng đe dọa tính mạng nếu không được phát hiện sớm và điều trị kịp thời.
Các trường hợp giãn tĩnh mạch sâu khó nhận biết sớm bằng mắt thường
2. Biến chứng của giãn tĩnh mạch là gì?
Dù là giãn tĩnh mạch nông và giãn tĩnh mạch sâu, nếu không được điều trị đều có thể dẫn đến những biến chứng nghiêm trọng.
2.1. Biến chứng chung của suy giãn tĩnh mạch nông - sâu
Khi bệnh tiến triển, áp lực tĩnh mạch tăng cao dẫn đến sự thay đổi cấu trúc da:
● Thay đổi sắc tố da: Da vùng cổ chân và mắt cá chân chuyển sang màu nâu đen do sự rò rỉ hemosiderin (sắc tố từ máu) ra mô mềm.
● Viêm da ứ trệ (Stasis Dermatitis): Da khô, ngứa, đỏ, đóng vảy.
● Loét tĩnh mạch mạn tính (Venous Ulcers): Biến chứng giai đoạn cuối (CEAP C6). Loét thường xuất hiện quanh mắt cá chân, rất khó lành và dễ tái phát, ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống.
● Viêm tĩnh mạch nông (Thrombophlebitis): Hình thành cục máu đông trong tĩnh mạch nông bị giãn, gây đau, nóng, đỏ cục bộ.
Viêm tĩnh mạch nông xảy ra khi máu ứ đọng và hình thành cục máu đông trong tĩnh mạch
2.2. Biến chứng nguy hiển: Huyết khối tĩnh mạch sâu (DVT)
Huyết khối tĩnh mạch sâu (Deep Vein Thrombosis - DVT) là sự hình thành cục máu đông (thrombus) trong một hoặc nhiều tĩnh mạch sâu, thường là ở chân.
● DVT và giãn tĩnh mạch nông: Giãn tĩnh mạch nông làm tăng nguy cơ viêm tĩnh mạch, và đôi khi cục máu đông có thể lan từ tĩnh mạch nông sang tĩnh mạch sâu thông qua các tĩnh mạch xuyên (perforating veins).
● DVT và giãn tĩnh mạch sâu: Thường liên quan đến tình trạng tắc nghẽn trước đó. DVT là nguyên nhân hàng đầu gây ra Hội chứng Hậu Huyết khối (Post-thrombotic Syndrome), làm tổn thương vĩnh viễn các van tĩnh mạch sâu, dẫn đến suy van mạn tính và phù nề kéo dài.
● Nguy cơ tử vong: Cục máu đông từ DVT có thể tách ra và di chuyển theo dòng máu lên phổi, gây Thuyên tắc phổi (Pulmonary Embolism - PE). PE là một cấp cứu y khoa, có thể gây suy hô hấp cấp và tử vong.
Cục máu đông có thể di chuyển và gây thuyên tắc phổi
3. Địa điểm khám và điều trị giãn tĩnh mạch uy tín tại TP.HCM
Việc chẩn đoán chính xác mức độ suy van và vị trí tổn thương (nông hay sâu) là vô cùng cần thiết để lựa chọn phác đồ điều trị phù hợp và ngăn ngừa DVT.
Nếu bạn đang gặp các dấu hiệu giãn tĩnh mạch chân, sưng đau, nổi mạch máu dưới da hoặc phù chân kéo dài, việc thăm khám sớm là vô cùng cần thiết để xác định nguyên nhân và giai đoạn bệnh.
Tại TP.Hồ Chí Minh, bạn có thể đến thăm khám tại Phòng khám Bệnh viện Đại học Y Dược 1 - một trong những địa chỉ điều trị chuyên sâu bệnh lý mạch máu được nhiều người tin cậy nhờ mang lại những ưu điểm sau:
● Đội ngũ bác sĩ chuyên khoa Mạch máu giàu kinh nghiệm, đảm bảo chẩn đoán chính xác.
● Hệ thống Siêu âm Doppler Tĩnh mạch tiên tiến giúp phân biệt giãn tĩnh mạch nông và giãn tĩnh mạch sâu, đánh giá chi tiết tình trạng suy van.
● Phác đồ điều trị toàn diện từ điều trị bảo tồn đến can thiệp ngoại khoa.
Thăm khám và điều trị suy giãn tĩnh mạch tại PKBVDHYD1
Giãn tĩnh mạch nông và giãn tĩnh mạch sâu đều là những bệnh lý mạn tính cần được phát hiện sớm và điều trị đúng phương pháp. Việc hiểu rõ sự khác biệt giữa hai dạng bệnh không chỉ giúp bạn nhận diện triệu chứng mà còn chủ động hơn trong việc phòng ngừa biến chứng nguy hiểm.
Nếu bạn đang gặp tình trạng đau, sưng chân, nổi tĩnh mạch dưới da hoặc cảm giác nặng mỏi kéo dài, hãy đến Phòng khám Bệnh viện Đại học Y Dược 1 để được bác sĩ chuyên khoa thăm khám, siêu âm chẩn đoán và tư vấn phác đồ điều trị hiệu quả, an toàn. Liên hệ ngay hotline 1900 6923 để đặt lịch hẹn và được hỗ trợ chi tiết.
