NGUYÊN NHÂN GÂY MẤT NGỦ SAU SINH VÀ CÁCH KHẮC PHỤC

Sau khi sinh, cơ thể người phụ nữ phải trải qua nhiều thay đổi cả về thể chất lẫn tinh thần. Một trong những vấn đề phổ biến nhất là mất ngủ sau sinh, khiến nhiều mẹ rơi vào tình trạng mệt mỏi, căng thẳng, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe và quá trình chăm sóc em bé. Vậy nguyên nhân do đâu, hậu quả như thế nào và đâu là cách trị mất ngủ cho phụ nữ sau sinh an toàn, hiệu quả? Hãy cùng tìm hiểu chi tiết trong bài viết này.

1. Vì sao phụ nữ thường bị mất ngủ sau sinh

Mất ngủ sau sinh là vấn đề rất nhiều phụ nữ gặp phải sau khi vượt cạn. Dù cho trẻ đã ngủ rất ngon và người mẹ cũng đã kiệt sức nhưng vẫn không thể ngủ được.

Tình trạng này có thể được cải thiện khi trẻ qua 2 tháng tuổi. Tuy nhiên, cũng có trường hợp mất ngủ sau sinh kéo dài và trở thành mất ngủ mạn tính, ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe và chất lượng cuộc sống của phụ nữ.

Phụ nữ bị mất ngủ sau sinh có thể do nhiều nguyên nhân khác nhau, bao gồm cả yếu tố sinh học và tâm lý:

● Thay đổi nội tiết tố đột ngột: Sau khi sinh, nồng độ hormone estrogen và progesterone giảm mạnh, gây ra sự mất cân bằng về cảm xúc và rối loạn giấc ngủ.

● Áp lực chăm con: Đồng hồ sinh học của trẻ sơ sinh không giống với người lớn, trẻ thường thức dậy hoặc quấy khóc vào ban đêm, đòi mẹ cho bú, thay tã, ôm bế… Điều này gây gián đoạn giấc mẹ của mẹ, dẫn đến rối loạn giấc ngủ, khiến mẹ khó ngủ.

● Căng thẳng, lo âu: Phụ nữ sau sinh thường lo lắng về nhiều vấn đề như sức khỏe của con, sự thay đổi trong mối quan hệ vợ chồng, hay áp lực phải trở thành một người mẹ hoàn hảo. Sự lo âu này gây căng thẳng thần kinh, làm cho giấc ngủ trở nên khó khăn hơn.

● Đau nhức cơ thể: Sau quá trình sinh nở, cơ thể người mẹ có thể bị đau nhức ở vết mổ hoặc vết rạch tầng sinh môn, khiến họ khó ngủ ngon giấc.

● Thiếu sắt gây ra mất ngủ: Quá trình sinh nở khiến phụ nữ mất máu nhiều, dễ dẫn đến thiếu sắt. Thiếu sắt dễ gây mất ngủ do ảnh hưởng đến quá trình vận chuyển oxy đến các mô và não, làm suy giảm sản xuất các hormone điều hòa giấc ngủ như serotonin và dopamine.

● Ra nhiều mồ hôi về đêm: Thay đổi nội tiết tố đột ngột còn khiến cho cơ thể dễ ra nhiều mồ hôi. Ra nhiều mô hôi vào bao đêm khiến cơ thể không thoải mái, phụ nữ sau sinh khó đi vào giấc ngủ, khó ngủ ngon giấc.

● Trầm cảm sau sinh: Đây là nguyên nhân tâm lý nghiêm trọng có thể dẫn đến mất ngủ kéo dài nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời.

Mất ngủ sau sinh là vấn đề rất nhiều phụ nữ gặp phải sau khi vượt cạn

2. Hậu quả của mất ngủ sau sinh

Mất ngủ sau sinh kéo dài không chỉ khiến người mẹ mệt mỏi mà còn gây ra nhiều hậu quả nghiêm trọng, ảnh hưởng đến sức khỏe của mẹ và sự phát triển của em bé.

● Suy giảm sức khỏe: Mất ngủ làm suy giảm hệ miễn dịch, khiến cơ thể dễ bị ốm vặt, mệt mỏi, thiếu năng lượng.

● Ảnh hưởng tâm lý: Đây là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến trầm cảm sau sinh. Thiếu ngủ làm người mẹ dễ cáu gắt, lo lắng, buồn bã, thậm chí là có những suy nghĩ tiêu cực.

● Giảm chất lượng sữa: Thiếu ngủ làm suy giảm hormone sản xuất sữa, ảnh hưởng đến chất lượng và số lượng sữa mẹ.

● Ảnh hưởng đến các mối quan hệ: Mệt mỏi, cáu gắt do thiếu ngủ có thể gây ra xung đột với chồng và người thân.

Mất ngủ sau sinh kéo dài ảnh hưởng đến tinh thần, sức khỏe của mẹ và sự phát triển của con

3. Phụ nữ mất ngủ sau sinh có cần khám bác sĩ không?

Mất ngủ sau sinh là tình trạng phổ biến, thường được cải thiện sau khoảng 2 tháng khi em bé bắt đầu có nhịp sinh hoạt ổn định hơn và người mẹ cũng dần thích nghi. Tuy nhiên, không phải trường hợp nào cũng tự hết. Có những dấu hiệu cho thấy phụ nữ mất ngủ sau sinh nên đi khám bác sĩ:

● Mất ngủ kéo dài: Tình trạng khó ngủ, thức giấc giữa đêm, không ngủ được kéo dài hơn hai tuần.

● Các triệu chứng đi kèm: Kèm theo các dấu hiệu của trầm cảm như buồn bã, lo âu, tuyệt vọng, mất hứng thú với mọi thứ.

● Ảnh hưởng đến cuộc sống: Mất ngủ khiến bạn không thể chăm sóc con, làm việc nhà, hoặc duy trì các mối quan hệ.

Trong những trường hợp này, việc thăm khám bác sĩ là cần thiết. Bác sĩ sẽ xác định chính xác nguyên nhân gây mất ngủ và đưa ra cách chữa chứng mất ngủ sau sinh phù hợp, đảm bảo an toàn cho cả mẹ và bé.

Nếu tình trạng mất ngủ kéo dài hơn 2 tuần, mẹ nên khám bác sĩ để được điều trị chính xác

4. Cách chữa mất ngủ cho phụ nữ sau sinh

Để cải thiện tình trạng mất ngủ sau sinh, bạn và người thân có thể áp dụng các cách chữa chứng mất ngủ sau sinh dưới đây:

4.1. Điều chỉnh thói quen sinh hoạt

Sau khi sinh, đồng hồ sinh học của phụ nữ bị đảo lộn. Khi đó, hãy cố gắng đi ngủ và thức dậy trong một khung giờ nhất định để cơ thể thích nghi và cứ đến đúng giờ sẽ hiểu rằng đây là thời điểm cần nghỉ ngơi, giúp bạn dễ đi vào giấc ngủ hơn. Ngoài ra, bạn có thể tranh thủ chợp mắt vào ban ngày khi em bé ngủ để bù lại giấc ban đêm.

Ngoài ra, hãy thử tạo không gian ngủ thoải mái như phòng ngủ yên tĩnh, thoáng mát, ánh sáng dịu nhẹ sẽ giúp dễ ngủ hơn. Bên cạnh đó, hãy hạn chế dùng điện thoại, tivi hay laptop trước khi ngủ ít nhất 1 giờ để tránh ánh sáng xanh từ màn hình gây kích thích thần kinh, khiến bạn tỉnh táo, dẫn đến khó ngủ.

Mẹ hãy cố gắng đi ngủ và thức dậy trong một khung giờ nhất định để cơ thể thích nghi

4.2. Thư giãn tinh thần

Phụ nữ sau sinh đối mặt với nhiều áp lực từ việc chăm con, cân bằng cuộc sống và các mối quan hệ, khiến tinh thần luôn trong trạng thái căng thẳng, khó đi vào giấc ngủ. Để giải tỏa căng thẳng, bạn có thể thử các liệu pháp thư giãn như đọc sách, tập hít thở sâu, yoga hoặc thiền nhẹ nhàng trước khi ngủ.

Ngoài ra, đừng ngần ngại chia sẻ với bạn bè, người thân hoặc tham gia nhóm dành cho mẹ sau sinh để giảm bớt căng thẳng. Bạn cũng có thể nhờ chồng hoặc người thân trông em bé để bạn có thời gian nghỉ ngơi.

Phụ nữ sau sinh có thể thử các liệu pháp thư giãn như đọc sách, tập hít thở sâu, yoga

4.3. Chế độ dinh dưỡng hợp lý

Chế độ dinh dưỡng không chỉ giúp phục hồi sức khỏe sau sinh mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng giấc ngủ. Mẹ nên bổ sung:

● Thực phẩm giàu tryptophan: chuối, sữa, yến mạch, hạnh nhân.

● Thực phẩm giàu omega-3: cá hồi, hạt chia, quả óc chó giúp ổn định tâm trạng.

● Vitamin và khoáng chất: từ các loại rau xanh, trái cây tươi như chuối, táo, kiwi…

Đồng thời, bạn nên những thực phẩm dễ gây khó ngủ như cà phê, trà đặc, nước ngọt có gas.

4.4. Sử dụng thảo dược hỗ trợ

Một số loại trà thảo mộc an toàn như trà hoa cúc, trà lạc tiên có thể giúp thư giãn và ngủ ngon hơn. Tuy nhiên, mẹ nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi dùng để đảm bảo an toàn khi cho con bú.

Một số loại trà thảo mộc giúp cải thiện tình trạng mất ngủ

4.5. Tập thể dục thường xuyên

Vận động hợp lý giúp tăng cường tuần hoàn máu, giải tỏa căng thẳng và nâng cao chất lượng giấc ngủ. Mẹ có thể tập đi bộ nhẹ nhàng, yoga sau sinh hoặc các bài giãn cơ đơn giản. Chỉ cần 20-30 phút mỗi ngày cũng đã cải thiện đáng kể tình trạng khó ngủ.

5. Phụ nữ mất ngủ sau sinh nên ăn gì để cải thiện

Một chế độ dinh dưỡng phù hợp có thể cải thiện chứng mất ngủ sau sinh. Dưới đây là những thực phẩm phụ nữ mất ngủ sau sinh nên ăn:

● Thực phẩm giàu tryptophan: Tryptophan là một loại axit amin giúp sản xuất serotonin và melatonin, hai chất dẫn truyền thần kinh giúp điều chỉnh giấc ngủ. Có trong sữa, trứng, thịt gà, cá, chuối, yến mạch.

● Thực phẩm giàu magie: Magie giúp cơ bắp thư giãn, giảm căng thẳng. Có trong hạt bí, rau bina, hạnh nhân, bơ, đậu.

● Thực phẩm giàu Omega-3: Omega-3 giúp giảm viêm, cải thiện chức năng não. Có trong cá hồi, cá thu, hạt óc chó, hạt lanh.

● Các loại trà thảo dược: Trà hoa cúc, trà tâm sen, trà lạc tiên... có tác dụng an thần, giúp ngủ ngon hơn.

Các loại thực phẩm phụ nữ sau sinh nên ăn để cải thiện mất ngủ

6. Điều trị mất ngủ sau sinh tại PKBVDHYD1

Nếu tình trạng mất ngủ kéo dài, không cải thiện dù đã áp dụng các cách trị mất ngủ cho phụ nữ sau sinh tại nhà, bạn nên tìm đến sự giúp đỡ của các chuyên gia.

Phòng khám Bệnh viện Đại học Y Dược 1 là địa chỉ thăm khám và địa chỉ điều trị các vấn đề về sức khỏe tâm thần, bao gồm cả mất ngủ sau sinh được nhiều người tin cậy. Tại đây, bạn sẽ được:

● Thăm khám trực tiếp bởi đội ngũ bác sĩ chuyên khoa Tâm thần và Sản phụ khoa giàu kinh nghiệm.

● Chẩn đoán chính xác nguyên nhân gây mất ngủ bằng các phương pháp hiện đại như đo đa ký giấc ngủ.

● Xây dựng phác đồ điều trị cá nhân hóa, kết hợp tư vấn tâm lý, điều chỉnh lối sống, hướng dẫn dinh dưỡng và khi cần thiết sẽ kê đơn thuốc an toàn cho phụ nữ cho con bú.

● Theo dõi và đồng hành lâu dài để giúp mẹ nhanh chóng lấy lại giấc ngủ, tinh thần thoải mái và năng lượng tích cực trong việc chăm sóc bé.

Khám và chẩn đoán nguyên nhân gây mất ngủ sau sinh bằng kỹ thuật đo đa ký giấc ngủ tại PKBVDHYD1

Mất ngủ sau sinh có thể cải thiện sau khi bé bắt đầu có nhịp sinh hoạt ổn định hơn và người mẹ cũng dần thích nghi. Việc áp dụng các cách trị mất ngủ cho phụ nữ sau sinh như điều chỉnh thói quen sinh hoạt, thư giãn tinh thần, chế độ dinh dưỡng hợp lý cũng hỗ trợ quá trình cải thiện.

Tuy nhiên, nếu tình trạng mất ngủ kéo dài, ảnh hưởng nhiều đến sức khỏe và cuộc sống, mẹ nên đến các cơ sở y tế uy tín như Phòng khám Bệnh viện Đại học Y Dược 1 để được bác sĩ thăm khám và hỗ trợ kịp thời. Tại phòng khám, bạn có thể thăm khám cùng BS.CKII Trần Minh Khuyên, chuyên gia hơn 22 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực Tâm thần kinh - Trị liệu tâm lý.

Liên hệ hotline 1900 6923 và đặt lịch khám cùng BS.CKII Trần Minh Khuyên ngay hôm nay để tìm lại sự cân bằng trong cuộc sống!