Chụp X-quang tay là một kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh phổ biến, giúp bác sĩ quan sát rõ cấu trúc xương khớp vùng cánh tay. Nhờ đó, có thể phát hiện sớm gãy xương, thoái hóa, viêm khớp cũng như đánh giá tình trạng loãng xương. Đây là phương pháp đơn giản, nhanh chóng nhưng mang lại giá trị lớn trong việc theo dõi và điều trị các bệnh lý xương khớp. Tìm hiểu chi tiết tại nội dung dưới đây!

1. Chụp X-quang tay để làm gì?

 Chụp X-quang tay là kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh bằng cách sử dụng tia bức xạ X để tạo ra hình ảnh bên trong cẳng tay, bàn tay và cánh tay của người bệnh. Thông qua hình ảnh X-quang thu được sẽ giúp bác sĩ có thể quan sát cấu trúc bên trong của xương toàn bộ cánh tay người bệnh qua hai màu trắng và đen.

 Trên hình ảnh chụp X-quang tay, phần xương sẽ hiển thị màu trắng do canxi trong xương hấp thụ nhiều bức xạ hơn. Ngược lại, các mô mềm như mỡ, cơ và các cơ quan sẽ hiển thị nhiều màu xám khác nhau do khả năng hấp thụ ít bức xạ hơn.

 Chụp X-quang tay hỗ trợ bác sĩ có thể chẩn đoán tổn thương ở tay

 Hình ảnh chụp X-quang tay sẽ hỗ trợ bác sĩ có thể chẩn đoán tình trạng tổn thương ở bộ phận chi trên để đưa ra phác đồ điều trị phù hợp cho người bệnh.

2. Trường hợp nào được chỉ định chụp X-quang tay?

 Dưới đây là một số trường hợp người bệnh có thể được bác sĩ chỉ định tiến hành chụp X-quang tay:

 - Người bệnh nghi ngờ hoặc bị gãy xương tay.

 - Bác sĩ nghi ngờ có dị vật bên trong mô mềm xung quanh hoặc bên trong xương của người bệnh.

 - Người bệnh có tình trạng viêm khớp ở tay và thoái hóa xương.

 - Khối u hình thành bên trong xương tay của người bệnh.

 - Sự phát triển bất thường của xương do điều kiện trao đổi chất.

 Ngoài ra, trẻ em cũng có thể là nhóm đối tượng được bác sĩ chỉ định thực hiện chụp X-quang tay để xác định chính xác tuổi xương của trẻ. Từ đó, bác sĩ có thể đánh giá được sự bất thường trong quá trình phát triển của xương và đưa ra phác đồ điều trị sớm và hiệu quả bệnh lý xương khớp ở trẻ

3. Quy trình thực hiện chụp X-quang tay như thế nào?

 Tùy theo từng tình trạng bệnh, cơ địa của người bệnh và kỹ thuật chuyên môn của bác sĩ, quy trình thực hiện chụp X-quang tay có thể diễn ra khác nhau phù hợp cho quá trình chẩn đoán bệnh.

 Dưới đây là quy trình thực hiện chụp X-quang tay bác sĩ có thể áp dụng thực hiện cho người bệnh:

3.1. Chuẩn bị trước khi chụp X-quang tay

 Trước khi tiến hành chụp X-quang tay, bác sĩ có thể yêu cầu người bệnh loại bỏ đồ dùng kim loại, trang sức ra khỏi cổ tay và tay. Đặc biệt, nếu người bệnh nghi ngờ mang thai hoặc đang trong thai kỳ cần thông báo ngay với bác sĩ hay kỹ thuật viên thực hiện chụp X-quang.

 Mẹ bầu cần thông báo với bác sĩ về việc mang thai trước khi chụp X-quang tay

 Kỹ thuật chụp X-quang tay sử dụng lượng tia bức xạ không đáng kể. Người bệnh thường không cần chuẩn bị quá nhiều và nên tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ.

 Tuy nhiên, đặc biệt đối với mẹ bầu, để đảm bảo an toàn cho thai nhi, mẹ bầu cần thông báo ngay cho bác sĩ để được áp dụng các biện pháp phù hợp. Điều này giúp giảm thiểu sự phơi nhiễm bức xạ ở mức độ thấp nhất.

 Ngoài ra, người bệnh có bất kỳ thắc mắc hay câu hỏi nào, hãy mạnh dạn hỏi bác sĩ để được hỗ trợ giải đáp. Bác sĩ sẽ trả lời câu hỏi và giải thích quy trình cho người bệnh trước khi thực hiện chụp X-quang tay.

3.2. Tiến hành chụp X-quang tay

 Người bệnh có thể được bác sĩ hướng dẫn đặt tay lên bàn chụp X-quang có tấm ghi kỹ thuật số bên dưới hoặc có giá đỡ phim X-quang. Đồng thời, xung quanh cánh tay người bệnh sẽ có đồ dùng chuyên dụng đặt xung quanh, hỗ trợ giữ cánh tay cố định trong quá trình thực hiện.

 Trong quá trình bác sĩ tiến hành chụp X-quang tay, người bệnh có thể được yêu cầu xoay và giữ tay ở nhiều vị trí khác nhau để có thể chụp được hình ảnh X-quang từ nhiều góc độ.

 Người bệnh cũng có thể phải cầm nắm đồ dùng để bác sĩ có thể quan sát khả năng chịu lực tại khu vực đang được chụp X-quang. Đặc biệt, người bệnh cần lưu ý khi máy chụp X-quang tiến hành chụp cần giữ nguyên tay do chuyển động có thể khiến hình ảnh chụp X-quang tay bị mờ.

 Ở một số trường hợp đặc biệt, để bảo vệ cơ thể khỏi ảnh hưởng của tia bức xạ, bác sĩ có thể yêu cầu người bệnh mặc áo choàng chuyên dụng.

3.3. Sau khi chụp X-quang tay

 Sau khi chụp X-quang tay, người bệnh có thể được bác sĩ yêu cầu chờ đợi vài phút để xem nhanh các hình ảnh X-quang đã chụp. Nếu kết quả hình ảnh chụp X-quang bị mờ hoặc bác sĩ cần thu thập thêm hình ảnh giải phẫu từ nhiều góc độ khác của tay để có thể chẩn đoán chính xác, người bệnh có thể được yêu cầu tiến hành chụp X-quang tay thêm lần nữa.

4. Chụp X-quang tay có nguy hiểm không?

 Quy trình chụp X-quang tay có thể thực hiện đơn giản, nhanh chóng và được đánh giá có mức độ an toàn cao do lượng bức xạ được sử dụng ở mức tối thiểu, không gây tác dụng phụ ảnh hưởng sức khỏe người bệnh.

 Tuy nhiên, người bệnh không nên tự ý tiến hành chụp X-quang nhiều lần khi không có chỉ định của bác sĩ trong thời gian ngắn. Điều này có thể gây hại đến sức khỏe như bỏng da, rụng tóc … và nếu tình trạng này kéo dài có thể tiến triển thành bệnh ung thư.

 Người bệnh chỉ thực hiện chụp X-quang tay khi bác sĩ chỉ định

 Phụ nữ mang thai là đối tượng hạn chế chụp phim X-quang do tia bức xạ có thể ảnh hưởng đến sự phát triển của thai nhi. Trong trường hợp bắt buộc phải tiến hành chụp X-quang, mẹ bầu có thể được bác sĩ áp dụng biện pháp che chắn và sử dụng kỹ thuật chụp chuyên biệt để hạn chế sự tác động của bức xạ đến thai nhi ở mức thấp nhất.

 Đặc biệt, trẻ em cũng là nhóm đối tượng bị ảnh hưởng sức khỏe đáng kể khi tiếp xúc với quá nhiều lượng bức xạ. Vì thế, khi bác sĩ tiến hành chụp X-quang tay cho trẻ em có thể điều chỉnh lượng tia bức xạ ít hơn nhưng vẫn đảm bảo cho ra kết quả hình chụp X-quang rõ nét.

 Đặc biệt lưu ý, người bệnh chỉ thực hiện chụp X-quang tay khi bác sĩ chỉ định. Đồng thời, người bệnh cần thông tin đầy đủ đến bác sĩ lịch sử chụp X-quang trước đó và tình trạng đang mang thai hay không trước khi thực hiện.